Het Alan Watts-spel
Het leven lijkt leuker met minder regels. Toch moeten alle spelers tijdelijk instemmen met een gedeelde set regels om bepaalde leuke spellen mogelijk te maken. Je kunt bijvoorbeeld alleen voetballen als iedereen afspreekt dat je de bal niet met je handen mag oppakken. Voor een goed potje handbal moet iedereen juist afspreken de bal niet te schoppen.
In onze workshops en retraites spelen we een spel dat je het Alan Watts-spel zou kunnen noemen.
In dit spel is het ego de bal en ontwaken het doel.
Het speelveld: om dit spel mogelijk te maken, spreken we af dat we ervan uitgaan dat…
- non-dualiteit klopt;
- non-dualiteit impliceert dat intuïtie het leidende principe is;
- het ego de grondoorzaak is van veel psychologische problemen en ontwaken een logische eerste, grote stap richting een oplossing is;
- geen van de vele methoden om het ego-ontwakingsspel te spelen beter is dan de andere. In onze workshops behandelen we drie van zulke methoden – dialoog, mindset en overgave – simpelweg omdat we daar zin in hebben;
- hoewel je niets kunt doen om ego-ontwaken te bereiken, sommigen van ons zich ertoe aangetrokken voelen eraan te werken, waardoor dit onze vorm van niet-doen is;
- ego-ontwaken misschien het doel is, maar de bedoeling van het spel is om een leuk spel te hebben door eenvoudigweg onze natuurlijke neiging om dit spel te spelen te volgen.
Daarnaast:
- We spelen zonder onder invloed te zijn van middelen.
- Strikte vertrouwelijkheid: wat tijdens het spel gebeurt, blijft onder de spelers.
- Hoewel we niet over de regels debatteren, is er altijd ruimte voor vragen erover.
Definities
Non-dualiteit
Het filosofische idee dat alles bestaat binnen Bewustzijn, dat sommigen God noemen, en dat het gevoel een afzonderlijk zelf te zijn – het ego – een illusie is.
Praktisch gezien is je intuïtieve gevoel binnen non-dualiteit de roep van je authentieke pad. Andere manieren om dit uit te drukken zijn: je overgeven aan het universum, een a-karmisch pad volgen of keuzeloos gewaarzijn.
Ego
Een denkpatroon. Een identificatie met het denken: het geloof dat de stem in je hoofd een onafhankelijke, autonome jij is. Het geloof en het gevoel dat het ordenende principe van de persoon grotendeels losstaat van anderen.
Ego-ontwaken
Het doorbreken van de identificatie met gedachten, in een niet-conceptuele geestestoestand komen, in het Nu zijn of Aanwezig zijn – wat eigenlijk geen moment in de tijd is, maar tijdloosheid.
Dit is een waarnemingswijze waarin je niet gelooft in het gevoel van een afzonderlijk zelf dat het denken nog steeds geneigd is te creëren. Een tijdlang is het een vluchtige, terugkerende toestand. Zodra het ontwaken blijvend wordt, zou je het verlichting, nirvana, onvoorwaardelijke (onpersoonlijke) liefde of god worden kunnen noemen: ervaren wat je altijd al was. De neurale verbindingen hebben zich dan zo aangepast dat het ego niet langer als ordenend principe van de ervaring functioneert.
De verschuiving kan plotseling plaatsvinden, maar in bijna alle gevallen gebeurt ze geleidelijk, met onderweg enkele duidelijke momenten van inzicht.
Doen
Strikt genomen is er geen persoonlijk ‘ik’ dat dingen kan doen. Maar in onze menselijke ervaring is dat gevoel er beslist, totdat er een moment van ego-ontwaken is. Wanneer iemand meegaat met de stroom van intuïtie, wordt dat echter gezien als iets wat organisch gebeurt: een niet-doen. Alles wat we tijdens de workshops doen is daarom niet werkelijk een doen, als deelnemen aan de workshop voor jou natuurlijk voelt.
Ziel
Bij gesprekken over bewustzijn, ego, persoonlijkheid en verwante onderwerpen komt vaak het begrip ziel ter sprake. Sommige non-duale tradities beschouwen individuele zielen als eeuwig, andere niet. Het verschil lijkt slechts semantisch – een verschil in definities – omdat ze het er allemaal over eens zijn dat niets persoonlijks eeuwig is. Omdat het ego de neiging heeft zich overal aan vast te klampen, geven wij de voorkeur aan de definitie waarin de ziel niet als eeuwig wordt beschouwd.
Watts, Ramana en veel andere non-duale leraren benadrukken zelfs dat het geloof in persoonlijk voortbestaan na de dood – reïncarnatie – je gevangen houdt. Niet omdat ze de mogelijkheid ontkennen, maar omdat het ego het graag persoonlijk maakt, terwijl het niet persoonlijk is.
Belangrijk
We gebruiken het woord ‘belangrijk’ eigenlijk niet, behalve misschien uit gewoonte om de relatieve betekenis van iets ten opzichte van iets anders aan te geven. Zoals gezond eten belangrijk is wanneer je je zwak voelt. Ontwaken is niet belangrijk. Wereldvrede is niet belangrijk. Je rekeningen op tijd betalen is niet belangrijk. En toch zijn ze dat wel, vanuit bepaalde relatieve gezichtspunten.
Het enige werkelijk belangrijke, als je wilt, is dingen op een niet-doende manier doen, zonder zelfs maar te geloven dat dát belangrijk is. Dat is een paradox, of dubbele binding, die je direct terugbrengt naar de kern van ieder ego-ontwakingsspel, inclusief ons Alan Watts-spel.
We zijn op de verkeerde manier opgevoed. We zijn opgevoed om het spel van politie en boefje te spelen, de goeden en de slechten. Dat wil zeggen: het spel waarin we doen alsof ieder van ons afzonderlijk is en op eigen houtje handelt. En dat brengt ons in de meest verbazingwekkende problemen.
Alan Watts


